Wie de ijsmummie Ötzi met eigen ogen wil zien, moet naar Zuid-Tirol. In het archeologisch museum van Bolzano ligt de man die precies 35 jaar geleden uit het gletsjerijs van de Alpen opdook. Maar zijn verhaal houdt niet op aan de museumdeur: in het Schnalstal kijk je uit over de bergpas waar hij gevonden werd en loop je door een nagebouwd dorp uit de steentijd. Zo stippel je die route uit, vertrekkend vanuit België.
Waarom ijsmummie Ötzi na 35 jaar nog altijd boeit
Op 19 september 1991 zagen twee bergwandelaars, Erika en Helmut Simon, een lichaam uit het ijs steken op de Tisenjoch. Die bergpas op ruim 3.200 meter verbindt het Italiaanse Schnalstal met het Oostenrijkse Ötztal. De man bleek er al ongeveer 5.300 jaar te liggen. De vindplaats ligt nauwelijks een honderdtal meter aan de Italiaanse kant van de grens, en daarom wordt hij vandaag in Italië bewaard.
Uniek is niet alleen het lichaam zelf. Ook zijn kleren, schoenen en uitrusting, met onder meer een koperen bijl, bleven haast volledig intact. Dat geeft een zeldzame inkijk in het leven in de kopertijd. Meer dan 900 onderzoekers bestudeerden de vondsten al, en nieuwe technieken leveren nog steeds verrassingen op, zoals recent de ontdekking van eeuwenoude gist in zijn darmen.
Wil je je vooraf al onderdompelen in het verhaal? In de Nerdland Podcast maakten Lieven Scheire en Hetty Helsmoortel er een special in twee delen over. Je beluistert ze via de site van Nerdland: deel 1 en deel 2.
Oog in oog met de ijsmummie Ötzi in Bolzano
Het Zuid-Tiroolse Archeologisch Museum (Museo Archeologico dell’Alto Adige) staat in het historische centrum van Bolzano, op een kwartier wandelen van het treinstation. Sinds 1998 rust de ijsman er in een speciaal ontworpen koelcel, bij ongeveer -6 °C en een luchtvochtigheid van zo’n 99 procent. Je bekijkt hem door een klein venster. Sober, stil en net daardoor indrukwekkend.
Rond die koelcel vertelt het museum zijn levensverhaal met gereconstrueerde vondsten en interactieve opstellingen. Blikvanger is de levensechte reconstructie door de Nederlandse broers Adrie en Alfons Kennis, die toont hoe hij er vermoedelijk uitzag. Sinds de opening trok het museum al meer dan zeven miljoen bezoekers.
Praktisch voor je museumbezoek
- Het museum is open van dinsdag tot zondag, van 10 tot 18 uur (laatste toegang om 17.30 uur). Op maandag is het dicht, behalve op feestdagen en in juli en augustus.
- Reserveren is aan te raden: zo vermijd je een wachtrij aan de ingang.
- Voor kinderen van 6 tot 10 jaar is er een gratis audiogids-app, Mission Ötzi, onder meer in het Engels.
- Elk weekend zijn er familierondleidingen voor kinderen van 6 tot 11 jaar, in het Duits of het Italiaans.
- Op 16 oktober 2026 doet het museum mee aan de Lange Nacht van de musea in Bolzano.
Het Schnalstal: de vallei van de vondst
Wie na het museum het landschap van de ijsman wil zien, trekt naar het Schnalstal (Val Senales). Deze hooggelegen vallei loopt tot aan de gletsjer op de grens met Oostenrijk, onder de Similaun. Onderweg passeer je het stuwmeer van Vernagt en kleine bergdorpen.
Ben je sportief, dan kan je onder begeleiding tot aan de vindplaats zelf op de Tisenjoch. Die gletsjertocht start in Kurzras (Maso Corto), helemaal achteraan in het dal, en wordt het hele jaar georganiseerd: in de zomer als gletsjerwandeling, in de winter als skitocht. Je hebt er een goede conditie voor nodig, in de winter ook ervaring met toerskiën. Inschrijven doe je via het archeoParc.
Uitzicht op 3.251 meter en een dorp uit de steentijd
Minder zwaar is het uitkijkplatform Iceman Ötzi Peak. Vanuit Kurzras brengt de gletsjerkabelbaan je in zes minuten naar het bergstation. Daarna klim je in een tiental minuten over een stalen trap met leuning naar 3.251 meter. Boven kijk je uit over 126 toppen van meer dan drieduizend meter in drie landen, over het sneeuwveld van de Similaun en bij heel helder weer soms tot aan de Adriatische Zee. Bij slecht weer blijft het platform wel dicht.
Lager in het dal, in het dorp Unser Frau (Madonna di Senales), ligt het archeoParc Schnals. Dit openluchtmuseum toont replica’s van de vondsten en een nagebouwd dorp uit het neolithicum. Kinderen kunnen er onder meer boogschieten, brood bakken en zien hoe je vroeger vuur maakte. Het archeoParc is open in het zomerseizoen: ga je later op het jaar, kijk dan eerst of het nog open is.
Zo reis je vanuit België naar Zuid-Tirol
Het snelst ga je met het vliegtuig: SkyAlps vliegt het hele jaar rechtstreeks, zie de rechtstreekse vlucht van Antwerpen naar Bolzano. Alternatieven zijn Innsbruck (ongeveer 120 kilometer) en Verona (ongeveer 150 kilometer), waarnaar je vanuit Charleroi vliegt.
Met de auto rijd je via Duitsland en Oostenrijk over de Brennerpas en daarna via de A22 naar Bolzano. Reken op een Oostenrijks vignet, tol voor de Brenner en Italiaanse tol. Routes en tips vind je bij alle manieren om vanuit België naar Italië te reizen.
Ook de trein is een optie: Bolzano is vanuit heel Italië vlot bereikbaar, en tussen Bolzano en Meran rijdt een regionale lijn. Hoe je vanuit Brussel het spoor op gaat, lees je in ons overzicht van nachttrein, TGV en de route via Zwitserland.
Beste reisperiode en wat je ermee combineert
Het museum in Bolzano is het hele jaar open. Wil je ook de bergen in, dan is het noorden van Italië op zijn best van mei tot september, zo lees je in onze gids over de beste reistijd. Ga je in het najaar, kijk dan ook naar het weer in oktober: de eerste helft van de maand is vaak zonnig en zacht. Reis je met kinderen, leg dan eerst de data van de schoolvakanties ernaast.
Een paar ideeën om je reis mee aan te vullen:
- Meran, via de regionale treinlijn verbonden met Bolzano.
- Een wandelvakantie in de bergen: bereid je voor met onze tips voor wie voor het eerst in de bergen wandelt.
- Een paar dagen aan het Gardameer: vanaf de luchthaven van Bolzano rij je in ongeveer 1u15 naar Riva del Garda.
- Alles over het land lees je in ons landendossier over Italië, en gezinsideeën in Italië met kinderen.
Meer info: officiële site van het Zuid-Tiroolse Archeologisch Museum en officiële site van het Schnalstal.
Veelgestelde vragen over ijsmummie Ötzi
Waar kan je de ijsmummie Ötzi zien?
In het Zuid-Tiroolse Archeologisch Museum in het centrum van Bolzano. Hij ligt er sinds 1998 in een koelcel en je bekijkt hem door een klein venster.
Hoe oud is Ötzi?
De ijsman lag ongeveer 5.300 jaar in het ijs. Hij werd op 19 september 1991 ontdekt door twee bergwandelaars.
Waar werd Ötzi gevonden?
Op de Tisenjoch, een bergpas op ruim 3.200 meter tussen het Schnalstal in Zuid-Tirol en het Oostenrijkse Ötztal, net aan de Italiaanse kant van de grens.
Is het museum in Bolzano op maandag open?
Meestal niet: het museum is open van dinsdag tot zondag. Op feestdagen en in juli en augustus is het ook op maandag open.
Hoe reis je vanuit België naar Bolzano?
SkyAlps vliegt het hele jaar rechtstreeks van Antwerpen naar Bolzano. Met de auto rijd je via de Brennerpas, en ook met de trein is Bolzano bereikbaar.
