De Elzas ligt op ± 4u30 rijden van Brussel, tegen de Duitse grens. Je vindt er Straatsburg, Colmar, een wijnroute met vakwerkdorpen als Riquewihr en Eguisheim, en de burcht Haut-Kœnigsbourg. Ideaal voor een lang weekend of een week, van mei tot oktober en in december voor de kerstmarkten.
Wat zeker zien in de Elzas
De Elzas is een smalle strook tussen de Vogezen en de Rijn. Van Straatsburg naar Colmar rijd je ± 50 minuten; de mooiste wijndorpen liggen daartussen en ten zuiden van Colmar.
Kathedraal van Straatsburg
Gratis (platform betalend)Straatsburg± 1–2 uur
Een gotische kathedraal van roze zandsteen met één toren van ± 142 meter. Binnen staat een astronomisch uurwerk met bewegende figuren. Via ± 330 treden klim je naar het platform voor uitzicht over de stad en het Zwarte Woud.
Tip: het uurwerk laat zijn figuren elke dag om half één bewegen; je hebt daarvoor een apart ticket nodig.
Petite France en de Grande Île
GratisStraatsburghalve dag
Het oude centrum van Straatsburg ligt op een eiland in de Ill en staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO. In Petite France staan vakwerkhuizen van looiers en molenaars langs de sluizen. Een boottocht met Batorama brengt je ook langs de Duitse wijk en het Europees Parlement.
Colmar
GratisColmar1 dag
Colmar is kleiner en nog kleurrijker dan Straatsburg. In Petite Venise vaar je met een bootje langs bloembakken en vakwerkgevels. Het Unterlindenmuseum toont het Isenheimer altaar, een van de hoogtepunten van de laatgotische kunst.
Tip: logeer in Colmar als je vooral de wijnroute wilt verkennen: je rijdt in een kwartier naar de mooiste dorpen.
Riquewihr
Gratiswijnroute± 2 uur
Een ommuurd wijndorp dat bijna ongeschonden uit de oorlogen kwam, met één hoofdstraat van vakwerkhuizen, binnenplaatsen en wijnkelders. Overdag is het druk; vroeg op de ochtend heb je het bijna voor jezelf.
Eguisheim
Gratiswijnroute± 1–2 uur
Een dorp in concentrische cirkels rond een kasteel en een kerk. Je wandelt rondjes door smalle straatjes met bloemen en ooievaarsnesten. Rond het dorp loopt een wandelpad door de wijngaarden.
Kaysersberg
Gratiswijnroute± 2 uur
Een vakwerkstadje aan een riviertje, met een versterkte brug en de ruïne van een burcht erboven. Het is ook de geboorteplaats van Albert Schweitzer. In december heeft het een van de gezelligste kerstmarkten.
Haut-Kœnigsbourg
BetalendOrschwiller± 2 uur
Een middeleeuwse burcht op ± 750 meter hoogte, begin 20ste eeuw volledig heropgebouwd in opdracht van keizer Wilhelm II. Binnen zie je zalen, wapens en keukens; van op de muren kijk je over de vlakte tot het Zwarte Woud.
De Elzasser wijnroute
De Route des Vins d’Alsace loopt ± 170 km van Marlenheim bij Straatsburg tot Thann bij Mulhouse, langs de voet van de Vogezen. Onderweg liggen tientallen wijndorpen, met de mooiste rond Colmar. Je proeft Riesling, Gewurztraminer, Pinot Gris en crémant, meestal gratis of voor weinig geld bij de wijnboer zelf.
| Deel | Dorpen | Waarom gaan |
|---|---|---|
| Noord (Bas-Rhin) | Obernai, Barr, Andlau | dicht bij Straatsburg, Mont Sainte-Odile |
| Midden | Ribeauvillé, Riquewihr, Hunawihr | de bekendste dorpen, Haut-Kœnigsbourg |
| Rond Colmar | Kaysersberg, Turckheim, Eguisheim | mooiste stukje, veel wijnhuizen |
| Zuid (Haut-Rhin) | Rouffach, Guebwiller, Thann | rustiger, minder toeristen |
- Kies een deel. In één dag doe je gemakkelijk drie of vier dorpen. De hele route in één dag rijden is te veel.
- Laat de auto soms staan. Tussen de dorpen lopen fiets- en wandelpaden door de wijngaarden. Tussen Riquewihr, Hunawihr en Ribeauvillé wandel je in ± 2 uur.
- Proef bij de wijnboer. Veel wijnhuizen (caves) laten je proeven zonder afspraak. Wie rijdt, laat de wijn best even staan: de alcohollimiet in Frankrijk is 0,5 promille.
- Kom buiten het weekend. In het hoogseizoen en tijdens de kerstmarkten zijn de parkings van Riquewihr en Eguisheim in het weekend snel vol.
Kerstmarkten in de Elzas
De Elzas heeft de bekendste kerstmarkten van Frankrijk. De Christkindelsmärik in Straatsburg bestaat al sinds de 16de eeuw. De markten lopen van eind november tot eind december. Colmar is kleiner en romantischer, Kaysersberg, Riquewihr en Eguisheim zijn kleine dorpsmarkten. Boek je hotel maanden vooraf.
- Straatsburg: kramen verspreid over het centrum, een grote kerstboom op de Place Kléber. Op zaterdag is het er zeer druk.
- Colmar: meerdere kleine markten, verlichte gevels en Petite Venise bij avond.
- Dorpen: in Kaysersberg, Riquewihr en Eguisheim is het kleinschaliger en knus.
- Proeven: vin chaud, bredele (kerstkoekjes), pain d’épices en kougelhopf.
Tip: kom op een weekdag en rij niet tot in Straatsburg: parkeer aan een P+R en neem de tram naar het centrum.
De Elzas in 4 dagen
1–2 Straatsburg
2 nachten Straatsburg
- Dag 1 Kathedraal, Petite France en boottocht
- Dag 2 Europese wijk of Obernai en Mont Sainte-Odile
3–4 Colmar en de wijnroute
2 nachten Colmar
- Dag 3 Haut-Kœnigsbourg, Ribeauvillé en Riquewihr
- Dag 4 Colmar, Kaysersberg en Eguisheim
Eten in de Elzas
De keuken is stevig en Duits getint. Bestel een flammekueche (tarte flambée), een dunne bodem met room, ui en spek, choucroute (zuurkool met worst en vlees) of baeckeoffe, een ovenschotel met aardappelen en drie soorten vlees. Als dessert eet je kougelhopf of een taart met fruit. De kaas van de streek is munster. In een winstub eet je traditioneel en betaalbaar.
Wanneer ga je best naar de Elzas?
Mei, juni en september zijn ideaal: ± 21 tot 25 °C en rustig. In september en oktober is het wijnoogst, met feesten in de dorpen. Juli en augustus zijn warm (± 27 °C) en druk in de bekendste dorpen. December is de maand van de kerstmarkten: koud, maar sfeervol. Januari tot maart zijn koud en stil.
Bekijk in de druktekalender wanneer het rustig is in de Elzas en wanneer de Belgische schoolvakanties samenvallen met de Franse drukte.
Toon klimaattabel
| Maand | jan | feb | maa | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Max. °C | 6 | 8 | 13 | 17 | 21 | 25 | 27 | 27 | 22 | 16 | 10 | 6 |
| Min. °C | -1 | -1 | 2 | 5 | 9 | 13 | 14 | 14 | 10 | 7 | 3 | 0 |
| Regendagen | 7 | 7 | 8 | 9 | 11 | 9 | 9 | 9 | 8 | 9 | 8 | 8 |
Gemiddelden. Bron: Meteociel / Infoclimat via Wikipedia (Colmar, 1991–2020)
Praktische tips
Met kinderen in de Elzas
De Elzas is een goede korte bestemming met kinderen: de rit is kort en er is meer te doen dan wijn. Kinderen houden van de ooievaars, de burcht van Haut-Kœnigsbourg en de roofvogelshow in Kintzheim. Europa-Park in Duitsland ligt op ± 40 minuten van Straatsburg en Colmar.
- Dieren: in Hunawihr worden ooievaars opgevangen; in Kintzheim zijn de Volerie des Aigles en de Montagne des Singes met apen.
- Musea: het Écomusée d’Alsace toont een oud Elzasser dorp; in Mulhouse zie je auto’s en treinen in grote musea.
- Boot: een boottocht in Straatsburg of Colmar duurt kort genoeg voor jonge kinderen.
Tip: meer ideeën vind je in onze gids Frankrijk met kinderen.
Veelgestelde vragen over de Elzas
Hoe lang rij je van Brussel naar de Elzas?
Ongeveer 4u30 voor ± 440 km naar Straatsburg, via Luxemburg en Metz. Naar Colmar is het ± 5 uur.
Straatsburg of Colmar: waar logeer je best?
Straatsburg voor een citytrip en de kerstmarkt, Colmar als je de wijnroute wilt verkennen. Met vier dagen combineer je beide.
Wanneer zijn de kerstmarkten in de Elzas?
Meestal van het laatste weekend van november tot eind december. Kijk de exacte data per stad na, ze verschillen jaarlijks.
Wat is het mooiste dorp van de Elzas?
Riquewihr en Eguisheim worden het vaakst genoemd. Kaysersberg, Ribeauvillé en Obernai zijn ook de moeite.
Heb je een Crit’Air-vignet nodig in de Elzas?
Voor Straatsburg wel, dat heeft een lage-emissiezone. Bestel het vignet ruim op voorhand via de officiële website.
Kun je met de trein naar de Elzas?
Ja. Via Parijs neem je de TGV van Paris-Est naar Straatsburg (± 1u50) of Colmar. Via Luxemburg rijden treinen over Metz.
